‘L’Odyssée – Twintigduizend mijlen onder de zee’, Filmmagie – november 2016

logofilmmagie_0Jacques-Yves Cousteau bracht vanaf de jaren vijftig de onontgonnen diepzee naar het witte doek. Meerdere generaties danken hun kennismaking met de wereldzeeën aan de vermaarde oceanograaf. Voor wie na 1980 geboren is, is dat minder vanzelfsprekend. Gelukkig maakte Wes Anderson The Life Aquatic with Steve Zissou. Die parodie hield de herinnering aan de veelbesproken avonturier meer dan geslaagd in leven in afwachting van een echte cinematografische biografie. Met L’Odyssée is die er.

Het is even wennen om Cousteau en zijn bemanning – met herkenbaar rood mutsje – los te weken van de Andersonkarikaturen. Maar de film bewijst andermaal waarom de kapitein van de Calypso nog lang tot de verbeelding zal spreken. Cousteau had een behoorlijk visitekaartje. Ontdekkingsreiziger, marineofficier, uitvinder, zakenman, milieuactivist en filmmaker met een Gouden Palm op de schoorsteenmantel: de man heeft weinig tijd in zijn luie stoel doorgebracht. De energie, drift en ambitie om zo’n parcours waar te maken spreekt helaas niet helemaal uit de film. Daardoor ontbreekt het aan stuwkracht. Dat Cousteau een beademingsautomaat uitvond en bewoonde kolonies op de oceaanbodem bouwde, wordt aangeraakt. Maar zelden zien we de man echt aan het werk of krijgen we een glimp van zijn denkproces of experimenten. Voor schrijver en regisseur Jérôme Salle zijn Cousteau’s grote wapenfeiten vanzelfsprekende biografische elementen. Hij legt de nadruk op de man zelf. Dat is soms teleurstellend, maar het zorgt tegelijk voor emotionele betrokkenheid. De oceanograaf is roekeloos, zowel op zakelijk als familiaal vlak. Zijn oeverloze passie voor de onderwaterwereld komt het mooist aan bod als familieman net na de Tweede Wereldoorlog. Die initiële liefde vindt hij jaren later terug onder de ijsvlaktes van Antarctica. Op die cruciale ogenblikken wordt Cousteau echt menselijk.

De band met zijn rebelse lievelingszoon Philippe is een van de voornaamste motieven in L’Odyssée. Pierre Niney – Yves Saint-Laurent in de gelijknamige biopic – is heel sterk in die rol, met zachtaardige maar veelzeggende lichaamstaal. Onmiskenbare aandacht is voorbehouden voor de fauna en flora van de wereldzeeën. De onderwaterbeelden zijn uitgekiend esthetisch en de waterspiegel is vaak zowel een visueel als emotioneel breekpunt met de zakelijke realiteit van Cousteau’s publieke bestaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s