‘Brigitte Spiegeler, Krijgskunst – Versluierde gedichten en andere vuurpauzes’, op Extaze Literair Tijdschrift – april 2015

extazebanner3

Brigitte Spiegeler, Krijgskunst –

Versluierde gedichten en andere vuurpauzes,
Haarlem 2015 (In de Knipscheer)

Brigitte Spiegeler debuteert strijdlustig met Krijgskunst – Versluierde gedichten en andere vuurpauzes. Ze trekt ten oorlog met van franjes ontdane taal en een breed scala van onderwerpen: van dagelijkse beslommeringen tot juridisch taalgebruik. Niet verwonderlijk, want Spiegeler is naast dichter en beeldend kunstenaar ook advocaat. In Krijgskunst verkent ze taal en emotie vrijer dan in haar dagelijks leven. Het is duidelijk dat ze die taal beheerst. Soms klinkt het wat stroef, andere verzen mochten langer rijpen, maar globaal lijkt de dichtbundel af. Dat komt door een doordachte structuur die er een conceptboek van maakt. De inhoudstafel lijkt op een cursus ‘generaal voor dummies’. Met hoofdstukken als Slag leveren, Een compagnie intact houden en Aanvallen door middel van vuur schept ze de verwachting dat poëzie een mens weerbaar maakt in de maatschappij.  Strijdklaar door een poëtisch lesje krijgskunst.

VoorplatSpiegeler-212x300Zo ambitieus is Spiegeler niet. Wat niet wil zeggen dat ze er niet af en toe raak op zit. Vooral wanneer ze het anekdotische laat doordringen komt sterke poëzie te voorschijn. ‘Wat een paniekzaaierij/Als je een liter benzine/drinkt, ga je dood/ een druppel gaat wel’, fulmineert ze in Vuur en water dragen. De strijd waar Spiegeler ons op wil voorbereiden is een vurige. Toch blijft het in de taal wat braafjes. Elk woord lijkt gewikt en nog vaker gewogen. Ze mag gerust de teugels vieren en eens zelf, tussen de veldslagen in, op haar eigen bundel vuren. Of op zijn minst een mokerslag uitdelen. Misschien komt Een onontwarbaar wezen het meest in de buurt van wat ik graag zou willen zien: ‘Ontstaan uit een gemeenschappelijke voorouder/Kost tijd, verbeelding van lijf en leden/En een boel seks /Of klinischer: paring’.

Dat haar taal af en toe archaïsch aandoet – iets waarvoor ze zelf waarschuwt op het achterplat – mag niet storen. Het past perfect in het totaal en mocht zelfs wat prominenter. Af en toe neigt het naar makkelijke mooipraterij. ‘De geschiedenis van de tijd/hoever/gaat dat terug? /Voorwaarts, achterwaarts/verwerkingstijd’ uit het gedicht De koning van het zwart zegt weinig en is nu ook niet zo’n topfrase dat het kippenvel bezorgt.

Met Krijgskunst heeft Spiegeler een fijne  conceptbundel geschreven die als geheel sterker is dan de aparte delen. De gedichten variëren van spitsvondige taalbataljons, die gewapend met archaïsmen, woordspelletjes, politiek en militair jargon, de strijd aangaan met de onwaarheden in de wereld, tot banale schnabbels die weinig om het lijf hebben. Het is de opbouw en de krachtige sfeerschepping die van haar debuut een sterke eerste zet maken. Misschien had ze meer hoofdstuk twee Foerageer op de vijand en minder Zichzelf buiten bereik van het verlies stellen mogen volgen: iets meer vuur had er een parel van gemaakt.

(Jonas Bruyneel)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s